სწრაფი პროგრესირება 70 წლის შემდეგ: სარკოპენია

სიარულის სირთულეები და კუნთების სისუსტე, რომლებიც ხშირად გვხვდება 60 წლისა და უფროსი ასაკის პირებში, ხანდაზმულობის პერიოდის ერთ-ერთი ყველაზე კრიტიკული ჯანმრთელობის პრობლემაა. მიუხედავად იმისა, რომ მას ხშირად აირევენ მიოპათიაში (კუნთოვანი დაავადება), ეს მდგომარეობა არის კუნთოვანი მასის შემცირება და კუნთის გარშემომცველი ქსოვილის დაკარგვა, რასაც სამედიცინო ლიტერატურაში სარკოპენია ეწოდება.

რა არის სარკოპენია?

სარკოპენია არის ასაკთან დაკავშირებული კუნთოვანი მასისა და ძალის დაკარგვა. ის განსაკუთრებით თვალსაჩინო ხდება 60 წელს გადაცილებულ პირებში, რომლებიც არ ვარჯიშობენ და არ იკვებებიან სწორად. მიუხედავად იმისა, რომ პროცესი 60-იან წლებში იწყება, ის სერიოზულ იმპულსს 70 წლის ასაკის შემდეგ იძენს.

დაავადების მიმდინარეობის თვალსაზრისით, ყველაზე დიდი რისკ-ფაქტორი უმოძრაობაა. ხანდაზმულებში, რომლებსაც აქვთ გადაადგილების შეზღუდვა ან ნებისმიერი დაავადებისა თუ ტრავმის გამო არიან მიჯაჭვულნი საწოლს, კუნთების განლევა იმდენად სწრაფად პროგრესირებს, რომ პაციენტის ფეხზე დაყენება თითქმის შეუძლებელი ხდება.

კვება კუნთების განლევის წინააღმდეგ: ცილის საჭიროება

კვების ჩვევები და განსაკუთრებით ცილის (პროტეინის) მოხმარება სასიცოცხლო მნიშვნელობისაა სარკოპენიასთან ბრძოლაში. მიუხედავად იმისა, რომ ცილის საჭიროება ნებისმიერ ასაკში არსებობს, ეს მოთხოვნა იზრდება ხანდაზმულებში, რომლებსაც კუნთოვანი მასის დაკარგვა აღენიშნებათ.

ექსპერტები გვირჩევენ, რომ სარკოპენიის მქონე პირებმა დღეში მოიხმარონ 1.2 გრამი ცილა სხეულის მასის ყოველ კილოგრამზე.

• გაანგარიშების მაგალითი: 60 კილოგრამი წონის მქონე ადამიანისთვის დღიურად მისაღები ცილის რაოდენობაა 72 გრამი.

ხორცის პროდუქტები არ არის ცილის ერთადერთი წყარო. მათშიც კი, ვინც ხორცს არ მოიხმარს, ეს საჭიროება შეიძლება სრულად დაკმაყოფილდეს კვერცხით ან მცენარეული ცილებით. თუმცა, ცილის მიღების გარეშე კუნთების განლევის შეჩერება შეუძლებელია.

ბალანსის პრობლემები და მოტეხილობის რისკი

მხოლოდ კუნთების ძალა არ არის საკმარისი; უსაფრთხო ნაბიჯების გადასადგმელად ბალანსის ელემენტი სულ მცირე ისეთივე კრიტიკულია, როგორც კუნთების ძალა. იმ შემთხვევებში, როდესაც ბალანსის შენარჩუნება ვერ ხერხდება, იზრდება დაცემისა და ტრავმის რისკი.

მოტეხილობები, რომლებიც ახალგაზრდებში შეიძლება თაბაშირით ან კონსერვატიული მეთოდებით განიკურნოს, ხანდაზმულ ასაკში გაცილებით სერიოზულ შედეგებს იწვევს. განსაკუთრებით ბარძაყის ყელის ან გრძელი ძვლების მოტეხილობისას, ჩვეულებრივ, სავალდებულოა ქირურგიული ჩარევა (ოპერაცია) ძვლების შესახორცებლად.

საწოლის რეჟიმი და კუნთების ატროფიის ციკლი

პოსტოპერაციული პროცესი ყველაზე საშიში პერიოდია, რომელიც ზრდის სარკოპენიის რისკს. მოტეხილობის მკურნალობის გამო პაციენტის საწოლში ყოფნა საშუალოდ 15-20 დღის განმავლობაში აძლიერებს არსებულ კუნთოვან განლევას. ამ სიტუაციამ შეიძლება გამოიწვიოს მანკიერი წრე, რაც ართულებს პაციენტის გამოჯანმრთელების პროცესს.

დაცემისა და მოტეხილობების პრევენცია

წონასწორობის დაკარგვამ შეიძლება გამოიწვიოს დაცემა და, შესაბამისად, ბარძაყისა და გრძელი ძვლების მოტეხილობა. ხანდაზმულებში ეს მოტეხილობები ხშირად საჭიროებს ქირურგიულ რეაბილიტაციას, ხოლო ხანგრძლივი საწოლის რეჟიმი კიდევ უფრო აჩქარებს სარკოპენიას. აქედან გამომდინარე, დაცემის პრევენცია უმთავრესი მიზანია.

[Image showing balance exercises and fall prevention strategies for seniors]