რა არის ტრანსვერსული მიელიტი? როგორ მკურნალობენ მას?

ტრანსვერსული მიელიტი იშვიათი, თუმცა სერიოზული ნევროლოგიური დაავადებაა, რომელიც ზურგის ტვინის ორსავე მხარეს აზიანებს. ეს მდგომარეობა ვითარდება მიელინის — ზურგის ტვინის ნერვული ბოჭკოების დამცავი გარსის — დაზიანების შედეგად. ეს ანთება ზურგის ტვინში აფერხებს ნერვული სიგნალების გადაცემას მთელს სხეულში, რაც იწვევს ტკივილს, კუნთების სისუსტეს, დამბლას, სენსორულ დარღვევებს ან შარდის ბუშტისა და ნაწლავების ფუნქციის მოშლას.

ამ სტატიაში დეტალურად განვიხილავთ, თუ რა არის ტრანსვერსული მიელიტი, რა იწვევს მას, როგორ ხდება მისი დიაგნოსტიკა და მკურნალობის რა ვარიანტები არსებობს თანამედროვე მედიცინაში.

რა არის ტრანსვერსული მიელიტის სიმპტომები?

ტრანსვერსული მიელიტის სიმპტომები ჩვეულებრივ ვითარდება უეცრად (რამდენიმე საათში) ან შეიძლება პროგრესირებდეს რამდენიმე დღიდან რამდენიმე კვირამდე პერიოდში. სიმპტომები ვარიაციულობს იმის მიხედვით, თუ ზურგის ტვინის რომელი რეგიონია დაზიანებული. ყველაზე გავრცელებული სიმპტომები მოიცავს:

ტკივილი: ეს არის მწვავე ტკივილი, რომელიც ჩვეულებრივ უეცრად იწყება წელის არეში. ეს ტკივილი შეიძლება გავრცელდეს ფეხებზე, მკლავებზე ან ტორსზე.

სენსორული ცვლილებები: ხშირია დაბუჟება, ჩხვლეტა, სიცივის ან წვის შეგრძნება. ბევრი პაციენტი აღწერს შეგრძნებას, თითქოს ტორსის გარშემო ქამარი უჭერთ.

სისუსტე ფეხებსა და მკლავებში: პაციენტებმა შეიძლება იგრძნონ სიმძიმე ფეხებში ან ჰქონდეთ ფეხის თრევა. მძიმე შემთხვევებში შეიძლება განვითარდეს სრული დამბლა.

შარდის ბუშტისა და ნაწლავების პრობლემები: ხშირად აღინიშნება ისეთი პრობლემები, როგორებიცაა შარდვის მოთხოვნილების გაზრდა, შარდის შეუკავებლობა ან ყაბზობა.

ტრანსვერსული მიელიტის გამომწვევი მიზეზები

ტრანსვერსული მიელიტის ზუსტი მიზეზი ყოველთვის არ არის დადგენილი (იდიოპათიური). თუმცა, კვლევები მიუთითებს რამდენიმე ძირითად ფაქტორზე, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს ეს მდგომარეობა:

იმუნური სისტემის დარღვევები: სხეულის საკუთარი იმუნური სისტემა შეცდომით ესხმის თავს ზურგის ტვინის ქსოვილს (აუტოიმუნური პასუხი).

ვირუსული ინფექციები: მას შეუძლია განვითარდეს ისეთი ვირუსების შემდგომ, როგორებიცაა მარტივი ჰერპესი, ჩუტყვავილა (ზოსტერი), აივ ინფექცია, ეპშტეინ-ბარის ვირუსი და გრიპი.

ბაქტერიული ინფექციები: ბაქტერიული მდგომარეობები, როგორებიცაა ლაიმის დაავადება, სიფილისი ან ტუბერკულოზი, შეიძლება იყოს გამომწვევი მიზეზი, თუმცა იშვიათად.

გაფანტული სკლეროზი (MS): ტრანსვერსული მიელიტი ზოგჯერ შეიძლება გამოვლინდეს გაფანტული სკლეროზის პირველი სიმპტომის სახით.

ნეირომიელიტოპტიკა (დევიკის დაავადება): დაავადება, რომელიც აზიანებს როგორც ზურგის ტვინს, ასევე მხედველობის ნერვებს.

როგორ ხდება დიაგნოსტიკა?

ზუსტი დიაგნოზი კრიტიკულად მნიშვნელოვანია მკურნალობის წარმატებისთვის. ნევროლოგი ჩვეულებრივ იყენებს შემდეგ მეთოდებს:

მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფია (MRI): ეს არის ოქროს სტანდარტი ზურგის ტვინში არსებული ანთების ვიზუალიზაციისა და სხვა შესაძლო მიზეზების (სიმსივნე, თიაქარი და ა.შ.) სანახავად.

ლუმბალური პუნქცია (ზურგის ტვინის სითხის ანალიზი): გამოიყენება თავზურგტვინის სითხეში (CSF) თეთრი სისხლის უჯრედების ან ცილების დონის გასაზომად.

სისხლის ანალიზები: ტარდება ინფექციების ან სპეციფიკური ანტისხეულების (მაგალითად, NMO ანტისხეულების) სკრინინგისთვის.

რა არის მკურნალობის მეთოდები?

მკურნალობის მთავარი მიზანია ანთების შემცირება და სიმპტომების შემსუბუქება. ზოგადად გამოყენებული მეთოდებია:

ინტრავენური სტეროიდები: შეჰყავთ ინტრავენურად მაღალი დოზებით ანთების სწრაფად დასათრგუნად.

პლაზმაფერეზი (პლაზმის გაცვლა): გამოიყენება სისხლიდან მავნე ანტისხეულების გასაწმენდად იმ შემთხვევებში, როდესაც სტეროიდები არასაკმარისია.

იმუნომოდულატორული პრეპარატები: გამოიყენება იმუნური სისტემის რეგულირებისთვის რეციდივების შემთხვევაში.

ფიზიოთერაპია და რეაბილიტაცია: ეს არის მკურნალობის ყველაზე კრიტიკული ნაწილი კუნთების ძალის შესანარჩუნებლად, მოქნილობის გასაზრდელად და მობილურობის აღსადგენად.

აღდგენის მაჩვენებელი და ცხოვრების ხარისხი

გამოჯანმრთელების პროცესი ძალიან განსხვავდება ადამიანიდან ადამიანამდე. ზოგიერთ პაციენტში აღინიშნება სრული გამოჯანმრთელება პირველი რამდენიმე თვის განმავლობაში, ხოლო სხვებს შეიძლება მოუწიოთ ცხოვრება მუდმივი ნევროლოგიური დაზიანებით. ადრეული ჩარევა ზოგადად უზრუნველყოფს უკეთეს შედეგებს.