რა არის შუა ყურის ანთება? რა მკურნალობის მეთოდები გამოიყენება?

შუა ყური ნაზოფარინქსს (ცხვირ-ხახას) უკავშირდება ევსტაქის მილით. ევსტაქის მილი პასუხისმგებელია შუა ყურში მუდმივი წნევის შენარჩუნებაზე. ეს უზრუნველყოფს იმას, რომ ყურზე გავლენა არ მოახდინოს წნევის ცვლილებებმა.

შუა ყურის პათოლოგიებს შორის ყველაზე გავრცელებულია შუა ყურის ანთება (ოტიტი).

სხვა გავრცელებულ დაავადებებს მიეკუთვნება ევსტაქის მილის დარღვევები, ოტოსკლეროზი (შუა ყურის ძვლების გამაგრება), ბაროტრავმა, მასტოიდიტი, ქოლესტეატომა და დაფის აპკის გახეთქვა.

რა არის შუა ყურის ანთება?

ყურის ინფექციები ბავშვებში ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული დაავადებაა. მიუხედავად იმისა, რომ არსებობს ყურის ინფექციის მრავალი სახეობა, ყველაზე გავრცელებულ ტიპს ეწოდება ოტიტი (Otitis Media), რაც ნიშნავს შუა ყურის ანთებას და ინფექციას.

შუა ყურის ანთება ჩვეულებრივ იწყება გაციებით, ყელის ტკივილით და სხვა რესპირატორული პრობლემებით გამოწვეული ინფექციების ფონზე. ინფექცია შეიძლება იყოს ვირუსული ან ბაქტერიული, მწვავე ან ქრონიკული.

რა სახის მიკროორგანიზმები იწვევენ შუა ყურის ანთებას?

ბაქტერიებმა და ვირუსებმა შეიძლება გამოიწვიონ შუა ყურის ინფექცია. ბაქტერიები, როგორიცაა Pneumococcus, Haemophilus influenza, Pseudomonas და Moraxella, პასუხისმგებელნი არიან მწვავე ოტიტის შემთხვევების დაახლოებით 85%-ზე. ვირუსები შეადგენს დარჩენილ 15%-ს.

რატომ არიან ბავშვები უფრო მიდრეკილნი შუა ყურის ანთებისკენ?

ბავშვებში ევსტაქის მილები უფრო მოკლე და ჰორიზონტალურია, ვიდრე მოზრდილებში, ამიტომ მიკრობებისთვის უფრო ადვილია შუა ყურში შეღწევა. კიდევ ერთი მიზეზი არის ადენოიდები (ცხვირ-ხახის ნუშურა ჯირკვალი), რომელიც ბავშვებში უფრო დიდია და შეიძლება ხელი შეუშალოს ევსტაქის მილის გახსნას. მოზრდილებში შუა ყურის ანთება იშვიათია; თუ მოზრდილს აქვს ასეთი ანთება, სხვა გამომწვევი მიზეზები უნდა იქნას შესწავლილი.

რა კავშირია ბოთლით კვებასა და ბავშვებში შუა ყურის ანთებას შორის?

ბავშვის ბოთლით კვება ზრდის ოტიტის განვითარების რისკს. თუ ჩვილი სვამს რძეს ბოთლიდან მწოლიარე მდგომარეობაში, რძე შეიძლება ჩავიდეს ყურში და გამოიწვიოს ინფექცია. ძუძუთი კვების პოზიცია უფრო უსაფრთხოა, ვიდრე ბოთლით კვება მწოლიარე რეჟიმში.

რა უნდა იქნას გათვალისწინებული ბავშვებში შუა ყურის ანთების დროს?

შუა ყურის ანთება არ არის გადამდები. ოტიტის მქონე ბავშვს შეუძლია თვითმფრინავით მგზავრობა, მაგრამ თუ ევსტაქის მილი კარგად არ ფუნქციონირებს, წნევამ შეიძლება გამოიწვიოს ძლიერი ტკივილი. ამიტომ, ანთების ჩაქრობამდე რეკომენდებულია თავის არიდება ფრენისა და ცურვისგან.

რა არის მწვავე შუა ყურის ანთება? რა სიმპტომები აქვს მას?

მწვავე ოტიტი ჩვეულებრივ სწრაფად იწყება, მაგრამ ხანმოკლეა. მისთვის დამახასიათებელია სითხის დაგროვება, დაფის აპკის შეშუპება, ტკივილი ან დაფის აპკის პერფორაცია (გახეთქვა), რასაც თან ახლავს ჩირქოვანი გამონადენი. სიმპტომებს შორის შეიძლება იყოს ცხელება.

მცირეწლოვან ბავშვებში ამან შეიძლება გამოიწვიოს მოუსვენრობა, ძილიანობა და კვების სირთულეები. უფროსი ასაკის ბავშვები უჩივიან ყურის ტკივილს და სისავსის შეგრძნებას. ჩირქის დაგროვება ამცირებს დაფის აპკის ვიბრაციას, რაც იწვევს დროებით სმენის დაქვეითებას.

რამდენად ხშირია მწვავე შუა ყურის ანთება?

კვლევების მიხედვით, სამი წლის ასაკისთვის ბავშვების 75%-ს ერთხელ მაინც აქვს გადატანილი შუა ყურის ანთება. ბიჭებში ეს უფრო ხშირია, ვიდრე გოგონებში.

რა არის მწვავე ოტიტის რისკ-ფაქტორები?

ზედა სასუნთქი გზების ინფექციები, ბაღებსა და სკოლებში ყოფნა, თამბაქოს კვამლის ზემოქმედება, ასევე ისეთი მდგომარეობები, როგორიცაა მგლის ხახა ან დაუნის სინდრომი, ზრდის რისკს.

როგორ ხდება მწვავე შუა ყურის ანთების დიაგნოსტიკა და მკურნალობა?

დიაგნოზი ეფუძნება ანთების მწვავე დაწყებას, სითხის არსებობას და დაფის აპკის მდგომარეობას. მკურნალობა ჩვეულებრივ მოიცავს 10-დღიან ანტიბიოტიკოთერაპიას. პაციენტების 40%-ში სითხე შეიძლება დარჩეს ყურში მკურნალობის შემდეგაც 3-6 თვის განმავლობაში, რაც ხშირად თავისით გაივლის. რეციდივების შემთხვევაში შეიძლება რეკომენდებული იყოს ყურის მილების (ვენტილაციური მილების) ჩადგმა.

რა არის ქრონიკული შუა ყურის ანთება?

ქრონიკული ოტიტი ვითარდება მაშინ, როდესაც სითხე დაფის აპკის უკან რჩება სამი თვის ან მეტი ხნის განმავლობაში. ამან შეიძლება გამოიწვიოს დაფის აპკის დასუსტება და მასში ხვრელის გაჩენა. დროთა განმავლობაში დაფის აპკმა შეიძლება დაკარგოს სიმტკიცე და ჩაიფუშოს შუა ყურის ღრუში, რაც აზიანებს სმენის ძვლებს.

როგორ მკურნალობენ ქრონიკულ ოტიტს?

მკურნალობა იწყება ანტიბიოტიკებითა და ყურის წვეთებით. თუ დაფის აპკზე ან ძვლებზე ნაწიბურებია, საჭიროა ქირურგიული ჩარევა: მასტოიდექტომია ან ტიმპანოპლასტიკა. ოპერაციის მთავარი მიზანია ინფიცირებული ქსოვილის მოცილება, მეორე კი – სმენის აღდგენა.

რა არის სეროზული ოტიტი?

ეს არის შუა ყურის ანთება ინფექციის გარეშე, როდესაც გროვდება სითხე (Otitis Media with Effusion). ამას ხშირად იწვევს გადიდებული ადენოიდები ან ალერგია. თუ ანტიბიოტიკებით მკურნალობა არ შველის, გამოიყენება ქირურგიული მეთოდი – სავენტილაციო მილის ჩადგმა.

ყურის მილის როლი მკურნალობაში

თუ შუა ყურში არსებული სითხე ძალიან წებოვანია და არ იწოვება, მან შეიძლება დააზიანოს ძვლები ან გამოიწვიოს მენინგიტის რისკიც კი. მილის მეშვეობით ხდება შუა ყურის ვენტილაცია. არსებობს მოკლევადიანი (6–12 თვე) და გრძელვადიანი მილები. მოკლევადიანი მილები, როგორც წესი, სხეულიდან თავისთავად ვარდება.