როგორ დავიცვათ თავი საკვებისმიერი მოწამვლისგან?

საკვებისმიერი მოწამვლა არის საკითხი, რომლის კონტროლიც შესაძლებელია ყოველდღიურ ცხოვრებაში სწორი არჩევანითა და პრაქტიკით. საკვების ჰიგიენური მომზადება, შენახვა და სწორ ტემპერატურაზე მომზადება მნიშვნელოვნად ამცირებს მოწამვლის რისკს.

რა არის უსაფრთხო საკვები?

უსაფრთხო საკვები არის პროდუქტი, რომელიც არ შეიცავს მავნე კომპონენტებს ფიზიოლოგიური, ბიოლოგიური და ქიმიური თვალსაზრისით, თავისუფალია მიკრობული რისკებისგან, არ ვნებს ჯანმრთელობას და ინარჩუნებს კვებით ღირებულებას. საკვების უსაფრთხოების შესანარჩუნებლად აუცილებელია ჰიგიენის წესების დაცვა და შენახვისა და მომზადების სათანადო პირობების უზრუნველყოფა.

რა არის საშიში ტემპერატურული დიაპაზონი და მოწამვლის დრო?

• ტემპერატურული დიაპაზონი, სადაც ბაქტერიები ყველაზე სწრაფად მრავლდებიან, არის 5–60°C.
• მომზადებული საკვები ოთახის ტემპერატურაზე 2 საათზე მეტხანს არ უნდა გააჩეროთ.
• ცხელი სერვირების პირობებში საკვები იდეალურად უნდა ინახებოდეს 60°C და ზემოთ ტემპერატურაზე.
• მომზადების ან ხელახალი გაცხელებისას შიდა ტემპერატურამ მინიმუმ 70°C-ს უნდა მიაღწიოს.

რომელი პროდუქტებია ყველაზე რისკიანი?

• ფრინველის ხორცი და ხორცის გადამუშავებული პროდუქტები;
• თევზი და ზღვის პროდუქტები;
• ბრინჯი და სხვა მოხარშული მარცვლეული;
• არაპასტერიზებული რძე და რძის პროდუქტები;
• კვერცხი და სოუსები/დესერტები, რომლებიც შეიცავს უმ კვერცხს;
• არასაკმარისად გარეცხილი უმი ბოსტნეული და ხილი.

რატომ ხდება საკვები საშიში?

• არასაკმარისი თერმული დამუშავება ან არასწორი ხელახალი გაცხელება;
• საკვების დიდხანს დატოვება 5–60°C დიაპაზონში;
• ჯვარედინი დაბინძურება, რომელიც გამოწვეულია ნედლ და მომზადებულ საკვებს შორის კონტაქტით;
• უსაფრთხო წყლის ან ყინულის გამოყენება;
• მომზადების/სერვირების პირობები, სადაც არ არის დაცული ჰიგიენა.

რა შეიძლება მოხდეს საფრთხის შემცველი საკვების მიღებისას?

საფრთხის შემცველმა საკვებმა შეიძლება გამოიწვიოს ბაქტერიული, ვირუსული ან პარაზიტული ინფექციები და, ზოგიერთ შემთხვევაში, ტოქსინებით გამოწვეული მდგომარეობები, რომლებიც სითბური დამუშავებით არ ნადგურდება. კლინიკურად შეიძლება გამოვლინდეს ისეთი სიმპტომები, როგორიცაა გულისრევა, ღებინება, ცხელება, წყლისებრი ან სისხლიანი დიარეა, სისუსტე, მუცლის კრუნჩხვები და, იშვიათად, ნევროლოგიური სიმპტომები.

პრევენციის პრაქტიკული ნაბიჯები სახლსა და გარეთ

შესყიდვა და შენახვა

• მიაქციეთ ყურადღება ვარგისიანობის ვადას, შეფუთვის მთლიანობასა და ცივი ჯაჭვის დაცვას.
• მაცივარში ტემპერატურა გქონდეთ 4°C-მდე, ხოლო საყინულეში −18°C-მდე.
• მომზადებული საკვები სწრაფად გააცივეთ თავღია ჭურჭელში და შედგით მაცივარში 2 საათის განმავლობაში.

მომზადება და თერმული დამუშავება

• გამოიყენეთ ცალკეული საჭრელი დაფები/აღჭურვილობა ნედლი და მომზადებული საკვებისთვის.
• ფრინველის ხორცი და ფარში კარგად მოამზადეთ; შიდა ტემპერატურა უნდა იყოს 70°C და მეტი.
• ხელახალი გაცხელებისას, გაათბეთ მთელი კერძი ორთქლის ამოსვლამდე.

სერვირება და მოხმარება

• ცხელი საკვები უნდა მიირთვათ ცხლად, ხოლო ცივი — ცივად.
• მოერიდეთ “შვედურ მაგიდებზე” დიდხანს თბილად დატოვებულ ღია პროდუქტებს.
• დარწმუნდით, რომ სასმელში არსებული ყინული უსაფრთხო წყლისგანაა დამზადებული.

როგორ მოვიქცეთ სიმპტომების გამოვლენისას?

გულისრევა, ღებინება, მუცლის ტკივილი და დიარეა ყველაზე გავრცელებული სიმპტომებია. მსუბუქ შემთხვევებში მიზანია დაკარგული სითხისა და ელექტროლიტების აღდგენა. მიიღეთ წყალი და რეჰიდრატაციული ხსნარები მცირე ყლუპებით, მოერიდეთ მძიმე და ცხიმიან საკვებს. თუ სიმპტომები განუვითარდათ მაღალი ცხელების, სისხლიანი დიარეის, მზარდი მუცლის ტკივილის ან ძლიერი სისუსტის მქონე პირებს, ასევე ბავშვებს, ორსულებს, მოხუცებს ან დასუსტებული იმუნიტეტის მქონე პირებს, სამედიცინო შეფასება აუცილებელია.